METODY SPRAWDZANIA WIARYGODNOŚCI WYNIKÓW ANALIZY

0,22
MB CHEMICZNEJ

12
stron

1710
ID Uniwersytet Jagielloński

2003
rok

1. Wstęp

We współczesnym świecie wiele ważnych opinii i rozstrzygnięć zależy od wyników analizy

chemicznej. Dotyczy to nie tylko oznaczania makroskładników, ale także pierwiastków i związków

występujących w ilościach śladowych w różnych elementach środowiska przyrodniczego lub też w

materiałach technicznych. Stężenia te muszą być ściśle kontrolowane i utrzymywane na bardzo

niskim poziomie, często znacznie poniżej części na milion (ppm), czyli mg/kg. Poziom zawartości

pierwiastków śladowych ważnych dla życia w tkankach i płynach ustrojowych może stanowić

podstawę diagnozy lekarskiej i terapii pacjenta. Jeżeli chemia analityczna ma sprostać stawianym jej

zadaniom, wyniki muszą być wiarygodne a stosowane procedury pomiarowe oraz sprzęt -

sprawdzone.

Specyfiką analizy śladowej jest - nieporównywalnie większa, niż w metodach klasycznych -

możliwość popełnienia błędów grubych. Przy oznaczaniu makroskładników analityk ma zwykle pewne

wyobrażenie o tym, jakie w przybliżeniu powinno być stężenie oznaczanego pierwiastka w badanym

materiale i wynik drastycznie odbiegający od oczekiwań powinien wzbudzić podejrzenia i może zostać

odrzucony. W analizie śladowej trudno na ogół przewidzieć, jakie może być stężenie oznaczanego

pierwiastka i wyniki różniące się o rzędy wielkości mogą się wydawać równie prawdopodobne.

Współczesna analiza instrumentalna korzysta często z zautomatyzowanego i skomputeryzowanego

sprzętu pomiarowego, którego prawidłowe działanie wymaga jednak od operatora zaawansowanej

wiedzy i doświadczenia. Mylne jest przekonanie, że bardzo droga i nowoczesna aparatura dawać

będzie zawsze prawidłowe rezultaty prowadzonych analiz. Zapomina się często, że analiza

rozpoczyna się na etapie pobrania reprezentatywnej próbki, po czym następuje faza przygotowania

próbki. Pierwiastek oznaczany może zostać stracony w procesie wstępnego przygotowania próbki,

wskutek lotności, adsorpcji itd., a może też zostać dodany do próbki wskutek zanieczyszczeń

powietrza, z naczyń laboratoryjnych itd. Wielkość błędu przy stosowaniu tej samej procedury

analitycznej może też zależeć od poziomu zawartości analitu w badanym materiale. Wpływ może

wywierać matryca nieorganiczna lub organiczna oraz obecność innych składników określanych

ogólnie jako interferenty.

Pomimo stosowania nowoczesnej aparatury oraz dobrze określonych procedur analitycznych,

problem wiarygodności wyników w nieorganicznej analizie śladowej istnieje i jest ciągle aktualny.

Konieczna jest więc stała troska i podejmowanie działań w celu zapewnienia jakości analizy śladowej.