Poradnik Szkoły dla Ekorozwoju

3,64

MB

158

stron

2679

ID

Fundacja Partnerstwo dla Środowiska

2002

rok

SPIS TREŚCI:

A. Rola doświadczenia ucznia w nauczaniu szkolnym (Andrzej W. Biderman)

a) Nauczanie przez doświadczenie.

b) Rola środowiska wychowawczego w kształtowaniu postaw ucznia.

c) Edukacja dla Ekorozwoju.

B. Procedura realizacji programu „Szkoły dla Ekorozwoju” (Andrzej W. Biderman)

a) Ocena walorów i stanu środowiska przyrodniczego na terenie przyszkolnym i w jego szerszym

otoczeniu (wieś, osiedle, dzielnica), sposobów gospodarowania energią, wodą oraz odpadami w szkole

i ew. w domach uczniów.

b) Planowanie dostępnych szkole działań mających na celu naprawę sytuacji.

c) Wykonanie działań praktycznych – wdrożenie planów.

d) Ocena stanu środowiska przyrodniczego na terenie objętym działaniami – monitoring zmian.

e) Popularyzacja rezultatów.

f) Planowanie dalszych działań praktycznych.

g) Działania „grup partnerskich”.

C. Ekologia krajobrazu (Andrzej W. Biderman, Małgorzata Łuszczek).

a) Rola naturalnej przyrody w otoczeniu człowieka.

b) Funkcjonowanie krajobrazu kulturowego – ostoje przyrody, tereny zagospodarowane i korytarze

ekologiczne.

c) Przemiany – fragmentacja krajobrazu, degradacja ostoi, wymieranie gatunków oraz ubożenie

krajobrazu kulturowego.

d) Co może zrobić człowiek by naprawić sytuację?

D. Energia a środowisko przyrodnicze (Danuta Bener, Tomasz Pochwat, Andrzej W. Biderman).

a) Co to jest energia?

b) Jakie są sposoby wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej?

c) Jaki jest wpływ przetwarzania energii na środowisko naturalne?

d) Dlaczego następuje utrata energii cieplnej z budynku?

e) Ile energii cieplnej może stracić twój dom?

f) Co możesz zrobić, aby pomóc sobie i środowisku?

g) Co to jest efektywne wykorzystanie energii?

h) Co to jest i do czego służy audyt energetyczny?

i) Nowoczesne sposoby ogrzewania i oświetlania?

E. Gospodarowanie wodą a środowisko przyrodnicze (Andrzej W. Biderman, Małgorzata Łuszczek).

a) Woda – wartość deficytowa.

b) Cykl wodny - krążenie wody w przyrodzie.

c) Woda w życiu człowieka, roślin i zwierząt.

d) Rzeka – środowisko życia i źródło wody pitnej.

e) Jakość wody i źródła jej zanieczyszczenia.

f) Uzdatnianie wody.

g) Samooczyszczanie się wody.

h) Sposoby oczyszczania ścieków.

i) Straty wody i sposoby im zapobiegania.

F. Gospodarowanie odpadami a środowisko przyrodnicze (Małgorzata Łuszczek).

a) Czy wiesz czym są odpady?

b) Podział odpadów.

c) Składowanie odpadów i ich wpływ na środowisko.

d) Korzyści selektywnego gromadzenia.

e) Potrzeba recyklingu.

f) Kompostowanie.

g) Radykalne sposoby utylizacji odpadów – spalanie.

h) Nowoczesne metody utylizacji.

i) Metody przyszłościowe – nowoczesne spalarnie.

G. KROK PO KROKU – Ocena walorów i stanu środowiska przyrodniczego (Andrzej W. Biderman,

Małgorzata Łuszczek).

a) Inwentaryzacja (jakościowa i ilościowa) sposobów użytkowania gruntu na obszarze

wsi/osiedla/dzielnicy.

b) Skartowanie pozostałości dzikiej przyrody i ich wzajemnego rozmieszczenia w przestrzeni

wsi/osiedla/dzielnicy.

c) Inwentaryzacja wybranych grup roślin i zwierząt w obrębie pozostałości dzikiej przyrody – ostoi

przyrodniczych.

d) Skartowanie istniejących i potencjalnych „zielonych korytarzy” pomiędzy najważniejszymi

ostojami przyrodniczymi na obszarze wsi/osiedla/dzielnicy.

e) Skartowanie istniejących i potencjalnych barier pomiędzy najważniejszymi ostojami

przyrodniczymi na obszarze wsi/ osiedla/ dzielnicy.

f) Zebranie danych na temat roli ostoi i korytarzy ekologicznych w miejscowych strategiach rozwoju

i planach zagospodarowania przestrzennego oraz prywatnych planach inwestycyjnych.

H. KROK PO KROKU – Ocena sposobów gospodarowania energią w szkole – wstępny audyt

energetyczny (Danuta Bener, Tomasz Pochwat, Andrzej W. Biderman).

a) Opis ogólnej charakterystyki szkoły, szczególnie usytuowania budynku i jego otoczenia.

b) Opis właściwości budynku szkolnego.

c) Opis systemu ogrzewania budynku.

d) Opis systemu ogrzewania i rozprowadzania wody.

e) Opis zabezpieczania okien i drzwi

f) Opis systemu oświetlenia.

I. KROK PO KROKU – Ocena gospodarowania odpadami w szkole (Małgorzata Łuszczek).

a) Charakterystyka budynku szkolnego.

b) Charakterystyka terenu przyszkolnego – sposób składowania odpadów.

c) Główne źródła wytwarzania odpadów w szkole.

d) Ogólna charakterystyka miejscowości pod kątem gospodarowania odpadami.

e) Lokalne inicjatywy podejmowane w celu zmniejszenia ilości odpadów.

J. KROK PO KROKU – Oceny gospodarowania wodą w szkole (Andrzej W. Biderman, Małgorzata

Łuszczek).

a) Charakterystyka budynku szkolnego.

b) Źródła wody dla szkoły.

c) Sposób wykorzystania wody w szkole.

d) Sposób zagospodarowania ścieków.

e) Źródła największych strat wody i skala oddziaływania na środowisko.

K. KROK PO KROKU – Planowanie i organizacja projektów oraz fundraising (Radosław Tendera).

I. Planowanie i organizacja projektów.

a) Wspólny język (terminy).

b) Określ potrzeby i problem, który chcecie rozwiązać.

c) Określ cel działania.

d) Określ rezultaty, które chcesz osiągnąć.

e) Określ odbiorców projektu i partnerów.

f) Stwórz zespół projektu.

g) Określ zadania i czas ich realizacji (Harmonogram).

h) Określ budżet projektu.

i) Realizacja projektu.

II. Zdobywanie funduszy.

a) Wejdź w skórę darczyńcy.

b) Przełóż Twój plan na wniosek o dofinansowanie.

III. Przykładowy wniosek o dofinansowanie, oraz formularz wniosku o dotację.

L. KROK PO KROKU – Zakładanie Szkolnej Ostoi Przyrody (Andrzej W. Biderman, Małgorzata

Łuszczek) .

a) Ogrody dla owadów.

b) Mini-ogrody w skrzyniach i donicach.

c) Ogrody dla ptaków.

d) Nietoperze, kuny i popielice.

e) Kwietne łąki.

f) Stawy dla płazów.

g) Użytki ekologiczne.

Ł. KROK PO KROKU – Ograniczanie strat energii w szkole (Danuta Bener, Tomasz Pochwat, Andrzej

Biderman).

a) Co można zrobić bez środków na inwestycje?

b) Czego można dokonać małym nakładem środków?

Wymiana żarówek.

Uszczelnienie stolarki okiennej i drzwi.

Instalacja w oknach dodatkowych zabezpieczeń pozwalających ograniczyć straty energii cieplnej.

Modernizacja ogrzewania.

c) Co można zrobić posiadając większe środki na inwestycję?

Termo-modernizacja budynku.

M. KROK PO KROKU – Gospodarowanie wodą w szkole (Andrzej W. Biderman, Małgorzata

Łuszczek).

a) Co można zrobić bez środków na inwestycje?

b) Co można zrobić niewielkim nakładem środków?

c) Co można zrobić dużym nakładem środków?

N KROK PO KROKU – Gospodarowanie odpadami w szkole (Małgorzata Łuszczek).

d) Co można zrobić bez środków na inwestycje?

e) Co można zrobić niewielkim nakładem środków?

f) Co można zrobić dużym nakładem środków?

O. KROK PO KROKU – Budowanie partnerstwa lokalnego – pozyskiwanie partnerów .

P. Szkoła – Wielofunkcyjny Ośrodek Zrównoważonego Rozwoju (Andrzej W. Biderman).

a) Zrównoważony rozwój – cel do którego zmierzamy.

b) Szkoła jako wspólna sprawa. Integracja społeczności lokalnej.

c) Szkoła jako inkubator innowacji. Modelowe rozwiązania technologiczne i organizacyjne.

d) Szkoła jako wspólny majątek społeczności lokalnej. Przedsięwzięcia społeczne i gospodarcze.

e) Poza-edukacyjne funkcje szkoły: centrum edukacji ekologicznej; ośrodek kultury lokalnej;

inkubator inicjatyw społecznych i gospodarczych; siedziba miejscowej koalicji na rzecz

zrównoważonego rozwoju; obiekt gospodarczy – np. letnie schronisko turystyczne, zimowe „zielone

szkoły” itp.

R. Studia przypadku ilustrujące „dobre praktyki” z zakresu kształtowania roli szkoły jako

wielofunkcyjnego centrum ekorozwoju.

a) Projekt „Szkolne Ostoje Przyrody” na Jurze Krakowskiej (Małgorzata Łuszczek, Andrzej W.

Biderman).

b) Projekt „Cenna Energia” w latach 1998-2001 (Małgorzata Łuszczek, Andrzej W. Biderman).

c) Szkoła Podstawowa w Białym Kościele (MŁ + Wiesława Grąglewska / Dyrektor szkoły).