| | Koncepcja modyfikacji systemu instrumentów ekonomicznych |
| | 1,93 | | MB | dla ochrony środowiska |
| | 397 | | stron |
| | 4353 | | ID | Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego |
| | 2005 | | rok |
| | Spis treści |
| | Wstęp. |
| | 1. Założenia, cele, kierunki modyfikacji instrumentów ekonomicznych ochrony środowiska |
| | 1.1. Cele ogólne polityki ekologicznej w sferze instrumentów i mechanizmów ekonomicznych 10 |
| | 1.2. Wykorzystanie instrumentów ekonomicznych w polityce gospodarczej i ekologicznej Rządu a |
| | wyzwania związane z aktualnym stanem transformacji systemowej i procesem akcesji do UE . 11 |
| | 1.2.1. Konieczność adresowania zagrożeń ekologicznych powodowanych przez konsumpcję |
| | (gospodarstwa domowe) 11 |
| | 1.2.2. Wzrost kosztów ochrony środowiska wywołany „ekologiczną harmonizacją” z UE . 11 |
| | 1.2.3. Wykorzystywanie instrumentów ekonomicznych a konkurencyjność polskich podmiotów |
| | gospodarczych i pobudzanie wzrostu gospodarczego. . 12 |
| | 1.2.4. Zwiększanie skuteczności ekologicznej, efektywności ekonomicznej gospodarczych |
| | sprawiedliwości dystrybucyjnej systemu instrumentów ekonomicznych ochrony środowiska. 13 |
| | 1.3. Główne kierunki modyfikacji stosowanych aktualnie instrumentów ekonomicznych. 14 |
| | 1.3.1.Opłaty za emisje zanieczyszczeń 14 |
| | 1.3.2. Opłaty produktowe i depozyty ekologiczne. 15 |
| | 1.3.3.Kary ekologiczne (administracyjne) . 16 |
| | 1.3.4.Bezpośrednie i pośrednie (ukryte) dotacje/subwencje w finansowaniu przedsięwzięć |
| | proekologicznych 16 |
| | 1.4. Nowe instrumenty ekonomiczne w polityce ekologicznej 17 |
| | 1.4.1.Zbywalne pozwolenia na emisję. 17 |
| | 1.4.2.Ekologiczna reforma podatkowa. 18 |
| | 1.4.3.Ubezpieezenia ekologiczne . 18 |
| | 2. Identyfikacja funkcji i celów instrumentów ekonomicznych ochrony środowiska w świetle polityki |
| | ekologicznej i strategicznych dokumentów dotyczących rozwoju gospodarki polskiej |
| | 2.1.Ogólna charakterystyka instrumentów ekonomicznych w ochronie środowiska 20 |
| | 2.1.1. Definicja i zakres pojęcia instrumentów ekonomicznych w ochronie środowiska.20 |
| | 2.1.2. Ogólna klasyfikacja instrumentów. 21 |
| | 2.1.3. Charakterystyka instrumentów. 23 |
| | 2.2. Cele i funkcje instrumentów ekonomicznych w dokumentach określających politykę ekologiczną |
| | państwa. . 30 |
| | 2.2.1.Cele instrumentów polityki ekologicznej 30 |
| | Program Wykonawczy do II Polityki Ekologicznej Państwa na lata 2002-2010. 33 |
| | Polityka ekologiczna na lata 2003-2006 34 |
| | 2.2.2.Funkcje instrumentów ekonomicznych. 35 |
| | 2.3.Cele i funkcje instrumentów ekonomicznych w strategicznych dokumentach dotyczących |
| | rozwoju gospodarki . 37 |
| | 2.4.Polityki (programy) sektorowe. 40 |
| | 2.4.1. Polityki sektorowe a ekologizacja gospodarki . 40 |
| | 2.4.2.Polityka przemysłowa . 40 |
| | 2.4.3. Polityka energetyczna 45 |
| | 2.4.4. Polityka rolna . 49 |
| | 2.4.5.Polityka transportowa 51 |
| | 3. Przegląd instrumentów wykorzystywanych w realizacji II Polityki Ekologicznej Państwa . |
| | 3.1. System opłat i kar ekologicznych 53 |
| | 3.1.1.Opłaty i kary w Ustawie - Prawo ochrony środowiska. 53 |
| | 3.1.2. Opłaty w Prawie wodnym. . 56 |
| | 3.1.3.Opłaty i kary w Ustawie - Prawo ochrony przyrody. 57 |
| | 3.1.4.Opłaty w ustawie Prawo geologiczne i górnicze 58 |
| | 3.1.5.Opłaty i inne instrumenty w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych 61 |
| | 3.1.6. Instrumenty w Ustawie o lasach. 64 |
| | 3.1.7. Opłata produktowa i opłata depozytowa 65 |
| | 3.1.8. Opłaty użytkowe w Ustawie o utrzymaniu porządku i czystości w gminach 66 |
| | 3.1.9. Opłaty użytkowe i kary w Ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym |
| | odprowadzaniu ścieków 67 |
| | 3.2. Zachęty fiskalne oraz bezpośrednie i pośrednie dotacje/subwencje . 68 |
| | 3.2.1. Istota i rodzaje instrumentów fiskalnych i ich odzwierciedlenie w II Polityce Ekologicznej |
| | Państwa 68 |
| | 3.2.2. Preferencje podatkowe w ochronie środowiska w Polsce 71 |
| | 3.2.3. Subwencje i subsydia w ochronie środowiska . 94 |
| | 3.2.4. Odpisy amortyzacyjne w polskim prawie podatkowym 99 |
| | 3.3. Pozostałe instrumenty . 101 |
| | 3.3.1.Zbywalne prawa (uprawnienia) do emisji zanieczyszczeń i instrumenty pochodne w stosunku do |
| | nich, czyli rozwiązania quasi-rynkowe 102 |
| | 3.3.2.Zastawy ekologiczne . 105 |
| | 3.3.3.Kaucje w Ustawie o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. 108 |
| | 3.3.4.Ubezpieczenia ekologiczne . 108 |
| | 4. Analiza sposobu wypełniania przez instrumenty ekonomiczne przewidzianych dla nich celów i |
| | funkcji . |
| | 4.1. Metoda analizy 112 |
| | 4.2. System opłat i kar ekologicznych 117 |
| | 4.2.1.Opłaty i kary w ustawie - Prawo ochrony środowiska 117 |
| | 4.2.2. Opłaty w Prawie wodnym 122 |
| | 4.2.3.Opłaty i kary w Ustawie Prawo ochrony przyrody. 124 |
| | 4.2.4.Opłaty w ustawie Prawo geologiczne i górnicze 125 |
| | 4.2.5.Opłaty i inne instrumenty w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych 127 |
| | 4.2.6. Instrumenty w Ustawie o lasach. 133 |
| | 4.2.7. Opłata produktowa i opłata depozytowa 134 |
| | 4.2.8. Opłaty użytkowe w Ustawie o utrzymaniu porządku i czystości w gminach 135 |
| | 4.2.9. Opłaty użytkowe i kary w Ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym |
| | odprowadzaniu ścieków 136 |
| | 4.3. Preferencje podatkowe w ochronie środowiska 137 |
| | 4.3.1. Uwagi metodyczne. 137 |
| | 4.3.2. Preferencje podatkowe w ochronie środowiska w Polsce 137 |
| | 4.3.3. Subwencje i subsydia w ochronie środowiska . 142 |
| | 4.3.4. Odpisy amortyzacyjne w prawie podatkowym 144 |
| | 4.4. Pozostałe instrumenty . 145 |
| | 4.5. Wnioski z analizy 147 |
| | 5. Przegląd instrumentów ekonomicznych ochrony środowiska w wybranych krajach Unii |
| | Europejskiej . |
| | 5.1. Ogólna klasyfikacja instrumentów 167 |
| | 5.2. Podatki/opłaty ekologiczne . 168 |
| | 5.2.1. Ogólna charakterystyka. 168 |
| | 5.2.2. Podatki ekologiczne . 172 |
| | 5.2.3. Ekologiczna reforma podatkowa w krajach UE ze szczególnym uwzględnieniem Niemiec 174 |
| | 5.2.4. Opłaty ekologiczne. 184 |
| | 5.2.5. Opłaty produktowe. 187 |
| | 5.2.6.Systemy depozytowe w gospodarce odpadami. 190 |
| | 5.3. Subwencje i dotacje ekologiczne 191 |
| | 5.4. Handel uprawnieniami do emisji (pozwolenia zbywalne) 193 |
| | 5.5. Pozostałe instrumenty . 197 |
| | 5.5.1.Kary za nieprzestrzeganie wymagań środowiskowych. 197 |
| | 5.5.2. Zastawy ekologiczne 198 |
| | 5.5.3. Odszkodowania i ubezpieczenia ekologiczne 198 |
| | 5.5.4. Rozwiązania systemów amortyzacji urządzeń ochronnych w Niemczech i w wybranych krajach |
| | . 199 |
| | 5.6. Aneks do rozdziału 5. 203 |
| | 5.6.1. Instrumenty ekonomiczne polityki ekologicznej w krajach Unii Europejskiej .Studium |
| | przypadku: Holandia 2002 r. 203 |
| | 5.6.2. Przychody z podatków ekologicznych w analizowanych krajach w odniesieniu do przychodów |
| | państwa z podatków ogółem oraz produktu krajowego brutto w krajach OECD 207 |
| | 6. Porównanie systemu instrumentów występujących w Polsce i w wybranych krajach Unii |
| | Europejskiej . |
| | 6.1. Główne grupy instrumentów w Polsce i w UE . 211 |
| | 6.2. Opłaty i kary ekologiczne . 212 |
| | 6.3.Subwencje i subsydia w ochronie środowiska . 224 |
| | 6.4.Preferencje podatkowe w ochronie środowiska . 225 |
| | 6.5. Zbywalne uprawnienia do emisji 227 |
| | 6.6. Ekologiczna reforma fiskalna (podatkowa) 227 |
| | 6.7. Analiza porównawcza – próba syntezy. 228 |
| | 7. Wnioski z analizy - ocena polskiego systemu instrumentów ekonomicznych |
| | 7.1. Kryteria oceny. 232 |
| | 7.2. Spójność systemu 236 |
| | 7.3. Powszechność systemu . 238 |
| | 7.4 Sprawiedliwość dystrybucyjna systemu. 239 |
| | 7.5. Skuteczność ekologiczna. 241 |
| | 7.6. Zgodność z systemem finansów publicznych i zasadami konkurencji . 241 |
| | 7.7. Efektywność ekonomiczna 244 |
| | 7.8. Akceptowalność społeczna systemu . 245 |
| | 7.9. Podobieństwa stosowanych rozwiązań do występujących w krajach Unii Europejskiej . 246 |
| | 8. Cele i założenia (kryteria) modyfikacji systemu instrumentów ekonomicznych |
| | 9. Kierunki modyfikacji instrumentów. |
| | 9.1. Ogólna charakterystyka. 252 |
| | 9.2. Zakres rozważanych zmian . 253 |
| | 9.3. Zakres proponowanych zmian 258 |