ZAŁOŻENIA DO OPRACOWANIA AKTÓW PRAWYCH ZGODNIE Z

1,65

MB

PRZYJĘTĄ PRZEZ RZĄD KONCEPCJĄ MODYFIKACJI

279

stron

INSTRUMENTÓW EKONOMICZNYCH DLA OCHRONY ŚRODOWISKA W

POLSCE WRAZ Z OCENĄ SKUTKÓW PROPONOWANYCH REGULACJI

4359

ID

Ministerstwo Środowiska

2005

rok

Spis treści

WSTĘP. 6

1 ZMIANY W SYSTEMIE OPŁAT ZA EMISJĘ ZANIECZYSZCZEŃ DO POWIETRZA 10

1.1 CELE I FUNKCJE OPŁAT ZA EMISJĘ ZANIECZYSZCZEŃ DO POWIETRZA JAKO

INSTRUMENTÓW EKONOMICZNYCH DLA OCHRONY ŚRODOWISKA . 10

1.1.1. Ogólne uzasadnienie dla stosowania opłat za emisję zanieczyszczeń powietrza10

1.1.2. Funkcje w świetle polityki ekologicznej 11

1.1.3. Cele w świetle polityki ekologicznej 13

1.2 ISTOTA I ZAKRES PROPONOWANYCH ZMIAN 16

1.3 OGRANICZENIE TEMPA WZROSTU STAWEK OPŁAT ZA EMISJĘ 17

1.3.1 Istniejący mechanizm wzrostu stawek opłat 17

1.3.2 Proponowany mechanizm wzrostu stawek opłat .19

1.4 OGRANICZENIE LICZBY SUBSTANCJI OBJĘTYCH OPŁATAMI . 19

1.4.1 Identyfikacja i krytyka istniejących rozwiązań19

1.4.2 Proponowane kierunki rozwiązań .20

1.5 PROPOZYCJE ROZWIĄZAŃ SZCZEGÓŁOWYCH W ZAKRESIE OPŁAT ZA EMISJĘ

ZANIECZYSZCZEŃ DO POWIETRZA. 23

1.5.1 Uzasadnienie ograniczenia liczby substancji objętych opłatami 23

1.5.2 Wysokość i zróżnicowanie jednostkowych stawek opłat .27

1.6 ANALIZA SKUTKÓW EKONOMICZNYCH PROPONOWANYCH ZMIAN 31

1.6.1 Koszty administracyjne modyfikacji instrumentu oraz wykonalność administracyjna 31

1.6.2 Planowane wpływy i cele ich wydatkowania.31

1.6.3 Wpływ na dochody i wydatki sektora przedsiębiorstw 32

1.6.4 Wpływ na konkurencyjność wewnętrzną i zewnętrzną gospodarki .35

1.6.5 Zgodność proponowanych zmian z ogólnymi zasadami gospodarki rynkowej .35

1.6.6 Efekty dochodowe proponowanych zmian.35

1.6.7 Wpływ na sytuację gospodarstw domowych36

1.6.8 Ocena proponowanych wariantów36

1.6.9 Zmiany w aktach prawnych .37

2 PROPOZYCJE ZMIAN W SYSTEMIE OPŁAT ZA POBÓR WÓD 38

2.1 FUNKCJE I CELE OPŁAT ZA POBÓR WÓD. 38

2.1.1 Cele opłat zryczałtowanych za pobór wód w świetle celów polityki ekologicznej 38

2.1.2 Identyfikacja i krytyka stosowanych rozwiązań 39

2.1.3 Różnicowanie opłat w zależności od jakości pobieranej wody .41

2.2 KONCEPCJA WPROWADZENIA OPŁATY ZRYCZAŁTOWANEJ ZA POBÓR WODY

PODZIEMNEJ. 44

2.2.1 Istota i zakres zmiany 44

2.2.2 Pobór opłaty 44

2.2.3 Sposób ustalenia wysokości opłaty45

2.2.4 Konieczne zmiany w aktach prawnych 48

2.3 OCENA SKUTKÓW EKONOMICZNYCH WPROWADZENIA OPŁATY ZRYCZAŁTOWANEJ ZA

POBÓR WÓD 49

2.3.1 Identyfikacja podmiotów objętych proponowaną zmianą .49

2.3.2 Skutki proponowanej zmiany dla gospodarstw domowych .52

2.3.3 Skutki dla sektora finansów publicznych - budżetów jednostek samorządu terytorialnego .53

2.3.4 Skutki dla rynku pracy i konkurencyjności wewnętrznej i zewnętrznej gospodarki 55

3 ZMIANY W SYSTEMIE OPŁAT ZA ODPROWADZANIE ŚCIEKÓW. 56

3.1 KONCEPCJA UZUPEŁNIEŃ W SYSTEMIE OPŁAT ZA ODPROWADZANIE ŚCIEKÓW 56

3.1.1 Ocena realizacji celów i funkcji instrumentu 56

3.1.2 Wprowadzenie ryczałtowych opłat za odprowadzanie ścieków 57

3.1.3 Ograniczenie liczby substancji objętych opłatami i tempa wzrostu stawek opłat.59

3.1.4 Zróżnicowanie wysokości opłat za zrzut ścieków w zależności od klasy czystości

odbiornika61

3.2 SZCZEGÓŁOWE ROZWIĄZANIA DLA OPŁAT ZRYCZAŁTOWANYCH ZA ODPROWADZANIE

ŚCIEKÓW. 62

3.2.1 Istota i zakres zmiany 62

3.2.2 Sposób naliczania opłaty.63

3.2.3 Sposób ustalenia wysokości opłaty64

3.2.4 Konieczne zmiany w aktach prawnych 66

3.3 OCENA SKUTKÓW EKONOMICZNYCH WPROWADZENIA OPŁATY ZRYCZAŁTOWANEJ ZA

ODPROWADZANIE ŚCIEKÓW 66

3.3.1 Identyfikacja podmiotów objętych proponowaną zmianą .66

3.3.2 Skutki proponowanej zmiany dla gospodarstw domowych .68

3.3.3 Skutki dla sektora finansów publicznych - budżetów jednostek samorządu terytorialnego .69

3.3.4 Skutki dla rynku pracy i konkurencyjności wewnętrznej i zewnętrznej gospodarki 71

4 OCENA PROPOZYCJI WPROWADZENIA OPŁAT ZA NAWOZY I ŚRODKI OCHRONY ROŚLIN

72

4.1 OPŁATY ZA NAWOZY SZTUCZNE I PESTYCYDY 72

4.2 OPŁATY ZA GNOJOWICĘ 75

5 PROPOZYCJA REZYGNACJI Z MECHANIZMU UMARZANIA I

ZMNIEJSZANIA OPŁAT PODWYŻSZONYCH ORAZ

ADMINISTRACYJNYCH KAR PIENIĘŻNYCH 79

5.1 CELE I FUNKCJE OPŁAT PODWYŻSZONYCH I ADMINISTRACYJNYCH KAR

PIENIĘŻNYCH JAKO INSTRUMENTÓW OCHRONY ŚRODOWISKA 79

5.1.1 Cele opłat podwyższonych i administracyjnych kar pieniężnych w świetle polityki ekologicznej

79

5.1.2 Funkcje opłat podwyższonych i administracyjnych kar pieniężnych w świetle polityki

ekologicznej .81

5.2 ZAKRES PROPONOWANYCH ZMIAN . 81

5.3 ISTOTA PROPONOWANYCH ZMIAN. 84

5.4 SKUTKI EKONOMICZNE PROPONOWANYCH ZMIAN 90

5.4.1 Oszczędności z tytułu wprowadzenia zmian 90

5.4.2 Efekty dochodowe 92

5.4.3 Przepływy środków oraz cele, na jakie będzie można je wykorzystać.93

5.4.4 Oddziaływanie w obszarze ochrony środowiska i zdrowia ludzi 93

5.4.5 Wpływ na dochody i wydatki sektora przedsiębiorstw 94

5.4.6 Wpływ na dochody i wydatki sektora publicznego 95

5.4.7 Wpływ proponowanych zmian na rynek pracy96

5.4.8 Wpływ proponowanych zmian na konkurencyjność wewnętrzną i zewnętrzną gospodarki .96

5.4.9 Wpływ na sytuację ekonomiczną gospodarstw domowych97

5.4.10 Zgodność z polityką ekologiczną państwa i prawem UE 97

6 KONCEPCJA PREFERENCJI FISKALNYCH W OCHRONIE ŚRODOWISKA . 99

6.1 ISTOTA I UZASADNIENIE PROPONOWANYCH ZMIAN. 99

6.2 SZCZEGÓŁOWE ROZWIĄZANIA SYSTEMU SPECJALNYCH ODPISÓW

AMORTYZACYJNYCH . 102

6.3 OCENA PROPONOWANEGO SYSTEMU SPECJALNYCH ODPISÓW AMORTYZACYJNYCH .

103

6.4 PROPOZYCJA PREFERENCJI W PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI. 107

6.5 OCENA PROPONOWANEGO ZWOLNIENIA Z PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI:. 107

7 FUNKCJE OPŁAT PRODUKTOWYCH I DEPOZYTÓW EKOLOGICZNYCH JAKO

INSTRUMENTÓW EKONOMICZNYCH DLA OCHRONY ŚRODOWISKA. 110

7.1 OGÓLNE UZASADNIENIE DLA STOSOWANYCH OPŁAT PRODUKTOWYCH I DEPOZYTÓW

EKOLOGICZNYCH 110

7.2 FUNKCJE W ŚWIETLE POLITYKI EKOLOGICZNEJ. 111

7.3 CELE OPŁAT I DEPOZYTÓW EKOLOGICZNYCH W ŚWIETLE POLITYKI EKOLOGICZNEJ 115

8 ISTOTA I ZAKRES PROPONOWANYCH ZMIAN KRÓTKOOKRESOWYCH 119

8.1 ROZSZERZENIE LISTY PRODUKTÓW. 119

8.1.1 Identyfikacja istniejących produktów (lista obecna).119

8.1.2 Określenie podstaw rozszerzenia listy.122

8.1.3 Stworzenie wstępnej listy (ranking produktów – kandydatów do listy).124

8.2 UPORZĄDKOWANIE LISTY. 126

8.2.1 Tryb obejmowania produktów opłatami produktowymi i depozytami ekologicznymi .126

8.2.2 Ustalenie listy produktów proponowanych do objęcia opłatami produktowymi, depozytami

ekologicznymi i systemami opłatowo-depozytowymi 127

9 ISTOTA I ZAKRES PROPONOWANYCH ZMIAN DŁUGOOKRESOWYCH. 130

9.1 ZMIANA ZASADY NALICZANIA OPŁAT PRODUKTOWYCH . 130

9.1.1 Identyfikacja i krytyka istniejących rozwiązań130

9.1.2 Proponowane kierunki rozwiązań .131

9.2 ZMIANA ZASAD WYKORZYSTANIA DOCHODÓW GROMADZONYCH SYSTEMÓW Z

TYTUŁU OPŁAT PRODUKTOWYCH . 132

9.2.1 Identyfikacja i krytyka istniejących rozwiązań132

9.2.2 Proponowane kierunki rozwiązań .132

9.3 WPROWADZENIE SYSTEMÓW MIESZANYCH – OPŁATOWO-DEPOZYTOWYCH . 133

10 PROPOZYCJE ROZWIĄZAŃ SZCZEGÓŁOWYCH DLA OPŁAT PRODUKTOWYCH I

DEPOZYTÓW EKOLOGICZNYCH . 134

10.1 ZAŁOŻENIA WSPÓLNE DLA PROPONOWANYCH ROZWIĄZAŃ 134

10.1.1 Kryteria jakie powinien spełniać instrument.134

10.1.2 Wysokość i różnicowanie stawek.138

10.2 OPŁATY PRODUKTOWE . 139

10.2.1 Kryteria stanowienia stawek opłat produktowych związane z uciążliwością ekologiczną dóbr

139

10.2.2 Kryteria stanowienia stawek opłat produktowych związane z funkcją bodźcową i dochodowo-

transferową opłat produktowych 140

10.2.3 Kryteria podnoszenia i obniżania stawek opłat.141

10.3 OPŁATY DEPOZYTOWE 142

10.3.1 Kryteria stanowienia stawek opłat depozytowych związane z uciążliwością ekologiczną dóbr

142

10.3.2 Kryteria stanowienia stawek opłat związane z funkcją dochodową i bodźcową opłat

depozytowych 142

10.3.3 Kryteria podnoszenia i obniżania stawek opłat depozytowych .143

10.4 PROPOZYCJE ROZWIĄZAŃ SZCZEGÓŁOWYCH DLA OPŁAT PRODUKTOWYCH 144

10.4.1 Opłaty produktowe na dobra tworzące odpady użyteczne 145

10.4.2 Opłaty na produkty nie tworzące odpadów lub nie tworzące odpadów użytecznych .145

10.5 PROPOZYCJE ROZWIĄZAŃ SZCZEGÓŁOWYCH DLA OPŁAT DEPOZYTOWYCH. 146

10.5.1 Opłaty depozytowe na dobra jednorodne (mierzone w jednostkach masy) 147