| | INSTRUMENTY EKONOMICZNE STOSOWANE W OCHRONIE |
| | 10,0 | | MB | ŚRODOWISKA W POLSCE I W INNYCH KRAJACH |
| | 7 | | stron |
| | 88 | | ID | Ministerstwo Środowiska |
| | 2002 | | rok |
| | Wprowadzenie |
| | |
| | Unia Europejska oraz OECD zalecają stosowanie w ochronie środowiska różnorodnych |
| | instrumentów ekonomicznych, pozwalających na realizację zasady “zanieczyszczający płaci” oraz |
| | umożliwiających osiąganie maksymalnych efektów ekologicznych, przy ograniczonych wydatkach |
| | finansowych. |
| | |
| | Do stosowanych aktualnie w krajach OECD i Unii Europejskiej instrumentów |
| | ekonomicznych służących ochronie środowiska należą przede wszystkim: |
| | |
| | - opłaty za emisję zanieczyszczeń do środowiska, |
| | |
| | - opłaty za dokonywanie zmian w środowisku (w tym za wykorzystywanie zasobów naturalnych), |
| | |
| | - opłaty za korzystanie z walorów przyrodniczych, |
| | |
| | - kary za przekraczanie wymagań ochrony środowiska,- ulgi, zwolnienia i zróżnicowania podatkowe i |
| | celne,- subwencje dla przedsięwzięć proekologicznych,- gwarancje kredytowe dla przedsięwzięć |
| | proekologicznych,- ekologiczne opłaty produktowe,- depozyty ekologiczne,- ubezpieczenia |
| | ekologiczne,- handel pozwoleniami na emisję zanieczyszczeń. |
| | |
| | Przepisy prawne w ochronie środowiska w Polsce, a w tym wprowadzające instrumenty |
| | ekonomiczne, tworzą w głównej mierze trzy ustawy: ustawa o ochronie i kształtowaniu środowiska, |
| | ustawa Prawo wodne oraz ustawa o odpadach. |
| | |
| | Jako środek służący ochronie środowiska powyższe ustawy wprowadziły normy w |
| | korzystaniu ze środowiska, zwane potocznie “pozwoleniami na korzystanie ze środowiska”. |
| | |
| | Dla podmiotów gospodarczych oznacza to konieczność uzyskiwania tych pozwoleń w |
| | zakresie wprowadzania do środowiska różnego rodzaju zanieczyszczeń, ale przy spełnianiu |
| | określonych warunków co do ilości i rodzaju tych zanieczyszczeń. Warunki te ustalone są decyzjami |
| | właściwych organów administracji. |
| | |
| | Ponadto jako jeden z mechanizmów ochrony środowiska ustawy te wprowadzają |
| | instrumenty ekonomiczne. Należą do nich przede wszystkim: |
| | |
| | - opłaty za korzystanie ze środowiska i wprowadzanie w nim zmian, zwane potocznie opłatami |
| | ekologicznymi, |
| | |
| | - kary za naruszanie, ustalanych w decyzjach, wymagań ochrony środowiska, zwane potocznie |
| | karami ekologicznymi, |
| | |
| | - instrumenty finansowania ochrony środowiska, t.j. dotacje oraz preferencyjne pożyczki i kredyty |
| | dla przedsięwzięć z zakresu ochrony środowiska ze środków uzyskiwanych z wpływów z opłat i kar |
| | ekologicznych. |
| | |
| | W ochronie środowiska w Polsce wykorzystywane są także inne instrumenty ekonomiczne, |
| | takie jak opłaty za korzystanie z walorów przyrodniczych (np. tzw. opłaty klimatyczne lub opłaty za |
| | wejście do parków narodowych), ulgi i zwolnienia podatkowe czy ulgi i zwolnienia celne, choć |
| | znaczenie ich w ochronie środowiska nie jest aż tak istotne jak wymienionych powyżej instrumentów. |